انوار قرآن و سنّت بهره نمىگيرد فريب خورده است ، بپرهيز كه يكى از آن دو گروه باشى و ميان هر دو اصل ( عقل و نقل ) جمع كن ، زيرا علوم عقلى مانند غذاست و علوم شرعى مانند دوا و شخص بيمار هر گاه دارو نداشته باشد از غذا زيان مىبيند . بيماريهاى دل نيز چنين است و درمان آن جز با داروهايى كه از دين گرفته مىشود ممكن نيست . آن داروها تكاليف عبادى و اعمالى است كه پيامبران ( ص ) براى درمان دلها تركيب كرده‌اند . بنابراين كسى كه دل بيمار خود را با عبادتهاى شرعى درمان نكند و به علوم عقلى اكتفا كند از آن زيان برد چنان كه بيمار از غذا زيان مىبرد و پندار كسانى كه علوم عقلى را مخالف با علوم شرعى قلمداد كرده و جمع بين آن دو را ناممكن دانسته‌اند پندارى است كه از كوردلى نشأت گرفته است ، و ما از كوردلى به خدا پناه مىبريم . بسا كه در نظر اين گوينده بعضى از علوم شرعى با بعض ديگر تناقض داشته و نتوانسته است ميان آنها جمع كند و پنداشته است كه با دين تناقض دارد ، پس بدان سبب سرگردان مانده و همانند مويى كه از خمير جدا مىشود از دين جدا شده است . علّتش اين است كه ناتوانىاش او را بدين توّهم واداشته كه در دين نقصانى هست و دور است كه در دين نقصى باشد ، و مثل او همانند نابينايى است كه وارد خانه‌اى شود و بر اثر برخورد با ظرفهاى خانه بلغزد و بگويد : چرا اين ظرفها در سر راه گذاشته شده چرا آنها را در جاى خود ننهاده‌اند ؟ پس به او بگويند : ظرفها در جاى خودش است اين تويى كه به سبب نابينايى از راه راست نمىروى ، و از تو شگفت است كه لغزشت را به نابينايى خود حواله نمىدهى و به كوتاهى ديگرى نسبت مىدهى . علوم دينى به علوم عقلى چنين نسبتى دارد . امّا علوم عقلى به دنيوى و اخروى تقسيم مىشود : علوم عقلى دنيوى مانند پزشكى ، حساب و هندسه ، ستاره‌شناسى و ديگر صنعتها و حرفه‌ها . علوم اخروى مانند علم به حالات قلب و آفتهاى اعمال ، علم به خداى متعال و صفات و افعالش